Ürün sayfalarımızda geçen teknik terimlerin kısa ve sade açıklamaları. Ürün sayfalarında altı noktalı çizgili kelimelerin üzerine gelerek ya da dokunarak bu açıklamaları görebilirsiniz.
Buhar ve kondens hatlarını korumak için kullanılan azotlu organik bileşikler: nötralize edici aminler kondensin asitliğini giderir, film yapıcı aminler metal yüzeyde su itici koruyucu bir tabaka oluşturur.
Aminler buharla birlikte taşınarak kazandan uzaktaki hatlara kadar ulaşır. Buharın gıda veya ürünle doğrudan temas ettiği tesislerde kullanılacak amin tipi ve dozu ilgili mevzuata göre belirlenmelidir.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: DERAMİN 310, DERAMİN 320, DERAMİN 330, DERAMİN 400, DERAMİN 401, DERAMİN A-28 ve 10 ürün daha
Ters ozmoz (RO) ve nanofiltrasyon (NF) sistemlerinde, su süzülüp yoğunlaştıkça minerallerin membran yüzeyinde çökmesini önleyen kimyasal.
Membran üzerinde biriken kışır su geçişini azaltır, basıncı artırır ve membran ömrünü kısaltır. Antiskalant besleme suyuna membrandan önce, çok düşük dozlarda verilir.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: DERANT 225, DERSCALANT 30, DERSCALANT 30-S, DERSCALANT 31, DERSCALANT 32, DERSCALANT 33 ve 7 ürün daha
Bakır ve bakır alaşımlarını (pirinç, bronz) korozyona karşı koruyan inhibitör grubu; tolitriazol ve benzotriazol en bilinen örnekleridir.
Eşanjör boruları gibi bakır içeren sistemlerde çelik inhibitörleriyle birlikte kullanılır.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: DERSO 2043, DERSO 317
Bakteri ve diğer mikroorganizmaların yüzeylere yapışıp kendi salgıladıkları jelimsi bir tabaka içinde koloni oluşturması.
Biyofilm boruları ve eşanjörleri tıkar, altında korozyonu hızlandırır ve içindeki mikroorganizmaları dezenfektanlara karşı korur; bu yüzden yalnızca serbest sudaki bakteriyi öldürmek yetmez, tabakanın da kaldırılması gerekir.
Su sorunlarıGeçtiği ürünler: DERTIV-OX
Su sistemlerinde bakteri, mantar ve yosun gibi mikroorganizmaları öldüren veya üremesini durduran kimyasal.
Oksitleyici (klor, klor dioksit gibi) ve oksitleyici olmayan biyositler vardır; dirençli popülasyon oluşmaması için çoğu zaman dönüşümlü kullanılır. Biyositler, Sağlık Bakanlığı biyosidal ürün ruhsatı kapsamındadır.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: DEROCİD 380, DEROCİD 3800, DEROCİD 3810, DEROCİD 3820, DEROCİD 3821, DEROCİD 3822 ve 8 ürün daha
Binalarda veya üretim süreçlerinde soğuk su üreten soğutma makinesi; soğuttuğu su kapalı devre ile tesise dağıtılır.
Su soğutmalı chillerlerde ısı bir soğutma kulesine atılır; hem kule tarafı hem de kapalı devre tarafı ayrı su şartlandırma ister.
Sistemler
Sisteme verilecek kimyasal miktarı; genellikle ppm, mg/L veya yüzde (%) olarak belirtilir.
Doğru dozaj; su analizine, sistem hacmine, sıcaklığa ve su kaybına (blöf) göre hesaplanır. Fazla doz maliyeti ve çevresel yükü artırır, eksik doz ise korumayı zayıflatır.
Ölçüm ve birimlerGeçtiği ürünler: DERALGASİT, DERALGASİT-180, DERALKALİN 1900, DERALKALİN 1905, DERALKALİN 1910, DERALKALİN 1920 ve 122 ürün daha
Kristallerin büyümesini ve yüzeye tutunmasını engelleyerek kışır oluşumunu önleyen organik fosfor bileşiği.
Kazan, soğutma kulesi ve RO antiskalant formüllerinde çok düşük dozlarda kullanılır; bazı tipleri korozyon inhibisyonuna da katkı sağlar.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: DERANT 225
İstenmeyen bir tepkimeyi (ör. korozyon veya kışır oluşumu) yavaşlatan ya da durduran madde.
Su şartlandırmada genellikle korozyon inhibitörü ve kışır inhibitörü olarak iki ana grupta kullanılır.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: DERFOS, DERİZ 9666, DERKOMPLEKS 2000, DERKOMPLEKS 306, DERKOMPLEKS 5110, DERKOMPLEKS 5111 ve 31 ürün daha
Yer altından çıkan sıcak su ve buhar; ısıtma ve elektrik üretiminde kullanılır.
Jeotermal akışkanlar yüksek miktarda çözünmüş mineral ve gaz içerdiği için kuyularda, borularda ve eşanjörlerde yoğun kışır (kalsit, silis) ve korozyon riski taşır.
SistemlerGeçtiği ürünler: DERALKALİN 1900, DERALKALİN 1905, DERALKALİN 1910, DERALKALİN 1920, DERALKALİN KONTROL, DEREN FİLM 679 ve 11 ürün daha
Suyun dışarıya açılmadan sürekli aynı borular içinde dolaştığı ısıtma veya soğutma sistemi (kalorifer, chiller ve fan-coil devreleri gibi).
Su kaybı az olduğu için verilen kimyasal uzun süre sistemde kalır; buna karşılık sızan oksijen ve bakteri fark edilmeden birikebilir, bu yüzden periyodik analiz önemlidir.
SistemlerGeçtiği ürünler: DERAMİN A-28, DERAMİN C-28, DERİZ ANT, DERİZ-P, DERİZ SOL 100, DERİZ SOL 40 ve 28 ürün daha
Sudaki kalsiyum, magnezyum gibi minerallerin ısınan yüzeylerde (kazan borusu, eşanjör) taş gibi sert bir tabaka halinde birikmesi.
Kışır ısıyı iyi iletmez; birkaç milimetrelik tabaka bile yakıt tüketimini belirgin şekilde artırır, boruların aşırı ısınıp hasar görmesine yol açabilir. Kireç (kalsiyum karbonat) kışırın en sık görülen türüdür; silis ve sülfat kışırları daha zor temizlenir.
Su sorunlarıGeçtiği ürünler: DERALKALİN 1900, DERALKALİN 1905, DERALKALİN 1910, DERALKALİN 1920, DERALKALİN KONTROL, DERANT 225 ve 64 ürün daha
Basınç altında tutulduğu için 100 °C'nin üzerinde ısıtıldığı halde buhara dönüşmeyen, su olarak dolaşan ısıtma suyu.
Bölgesel ısıtma ve endüstriyel proseslerde kullanılır. Yüksek sıcaklık kışır ve korozyon riskini artırdığı için besi suyunun yumuşatılması ve kimyasal koruma gerekir.
SistemlerGeçtiği ürünler: DERAMİN A-28, DERİZ ANT, DERİZ-P, DERİZ SOL 100, DERİZ SOL 40, DERİZ SOLAR ve 9 ürün daha
Sert sudaki kalsiyum karbonatın (kireç) ısıtılan veya buharlaşan yüzeylerde çökerek beyazımsı bir tabaka oluşturması.
Su ısındıkça kireç çözünürlüğü azalır; bu yüzden kireçlenme en çok kazan, eşanjör, rezistans ve soğutma kulesi yüzeylerinde görülür. Kışırın en yaygın türüdür.
Su sorunlarıGeçtiği ürünler: JELANTÖR
Su dezenfeksiyonunda kullanılan, klora göre pH değişiminden daha az etkilenen ve biyofilme karşı etkili güçlü bir oksitleyici.
Genellikle kullanım yerinde üretilir veya stabilize çözelti halinde dozlanır; içme suyu, gıda ve soğutma sistemlerinde kullanılır.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: DERTIV-OX
Buharın ısısını verdikten sonra soğuyup yeniden suya dönüşmesiyle oluşan su; kondens hattı bu suyu kazana geri taşıyan borulardır.
Kondens saf suya yakındır ve geri kazanılması enerji ile su tasarrufu sağlar. Ancak içinde çözünen karbondioksit suyu asidik yapar ve kondens hatlarında korozyona yol açar; bu yüzden amin esaslı koruma programları uygulanır.
SistemlerGeçtiği ürünler: DERAMİN 310, DERAMİN 320, DERAMİN 330, DERAMİN 400, DERAMİN 401, DERKOMPLEKS 308 ve 11 ürün daha
Metalin su, oksijen ve çözünmüş tuzlarla tepkimeye girerek aşınması; günlük dilde paslanma.
Korozyon boru ve ekipman duvarını inceltir, zamanla delinme, kaçak ve plansız duruşlara yol açar. Oluşan pas ve çamur ayrıca filtreleri ve eşanjörleri tıkar.
Su sorunlarıGeçtiği ürünler: DERFOS, DERİZ 9666, DERKOMPLEKS 2000, DERKOMPLEKS 306, DERKOMPLEKS 5110, DERKOMPLEKS 5111 ve 31 ürün daha
Metal yüzeyinde ince koruyucu bir film oluşturarak veya suyun özelliklerini ayarlayarak metalin aşınmasını (korozyonu) yavaşlatan kimyasal.
Hangi inhibitörün kullanılacağı sistemdeki metale (çelik, bakır, alüminyum), suyun kalitesine ve sıcaklığa göre seçilir. Nitrit, molibdat, fosfat ve azol bileşikleri sık kullanılan örneklerdir.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: DERFOS, DERKOMPLEKS 2000, DERKOMPLEKS 306, DERKOMPLEKS 5110, DERKOMPLEKS 5111, DERKOMPLEKS 5130 ve 30 ürün daha
Ilık suda çoğalan ve soğutma kulesi, sıcak su tesisatı gibi sistemlerden yayılan su zerreciklerinin solunmasıyla ciddi bir zatürre türüne (lejyoner hastalığı) yol açabilen bakteri.
Legionella en çok yaklaşık 25–45 °C arasındaki durgun ve biyofilmli sularda çoğalır. Risk; düzenli biyosit programı, temizlik ve periyodik laboratuvar analiziyle kontrol altında tutulur.
Su sorunlarıGeçtiği ürünler: DEROCİD 3823
Suyu süzen, gözle görülmeyecek kadar ince gözenekli filtre tabakası; RO ve NF sistemlerinin kalbidir.
Membran yüzeyinde kışır, biyofilm veya organik kirlilik birikirse verim düşer; düzenli kimyasal temizlik ve koruma ürünleriyle ömrü uzatılır.
SistemlerGeçtiği ürünler: DERALGASİT-180, DERALGASİT 320, DERALGASİT 340, DERALKALİN 340, DERCLEAR 80, DERCLEAR 81 ve 15 ürün daha
Ters ozmoza benzeyen ama daha gevşek membranla yapılan süzme; sertliği ve bazı organik maddeleri tutar, tuzların bir kısmını geçirir.
NF, RO'ya göre daha düşük basınçla çalışır; su yumuşatma ve renk/organik madde gideriminde tercih edilir.
SistemlerGeçtiği ürünler: DERALGASİT-180, DERALGASİT 320, DERALGASİT 340, DERALKALİN 340, DERANT 225, DERCLEAR 80 ve 16 ürün daha
Kapalı devrelerde çelik yüzeylerde koruyucu bir oksit tabakası oluşturan klasik korozyon inhibitörü (genellikle sodyum nitrit).
Etkin olması için sistemde belirli bir derişimin üzerinde tutulması gerekir; bazı bakteriler nitriti tüketebildiği için düzenli ölçüm yapılır.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: DERİZ-P, DEROGEN N, DEROGEN NT, DERPAS – 50, DERPAS 53, DERPAS 55 ve 11 ürün daha
Kazan besi suyunda çözünmüş halde kalan oksijeni kimyasal olarak bağlayıp zararsız hale getiren madde.
Suda çözünmüş oksijen, sıcak kazan yüzeylerinde noktasal (çukur) korozyona yol açar ve boruları kısa sürede delebilir. Oksijen tutucu, degazörden sonra kalan oksijeni giderir. Sülfit esaslı ürünler en bilinen örnektir; gıda ve ilaç gibi buharın ürüne temas ettiği tesislerde uygun tip seçilmelidir.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: DERAMİN 310, DERAMİN 320, DERAMİN 330, DERAMİN 400, DERAMİN 401, DERKOMPLEKS 308 ve 11 ürün daha
Suyun asitlik veya bazlık derecesi; 0–14 arasındaki ölçekte 7 nötr, altı asidik, üstü bazik (alkali) kabul edilir.
pH, korozyon ve kışır eğilimini doğrudan etkiler: düşük pH metali aşındırır, yüksek pH kireç çökmesini kolaylaştırır. Bu yüzden çoğu su şartlandırma programında pH belirli bir aralıkta tutulur.
Ölçüm ve birimlerGeçtiği ürünler: DERALGASİT-180, DERALGASİT 340, DERALKALİN 1900, DERALKALİN 1920, DERALKALİN KONTROL, DERANT 225 ve 28 ürün daha
Atık su arıtmada sudaki küçük, askıda parçacıkları bir araya toplayıp büyük topaklar (flok) oluşturan uzun zincirli, elektrik yüklü polimer.
Oluşan büyük floklar daha hızlı çöker veya yüzdürülerek ayrılır; çamur susuzlaştırma (filtre pres, dekantör) verimini de artırır. Katyonik, anyonik ve noniyonik tipleri vardır; doğru tip kavanoz (jar) testiyle seçilir.
Kimyasal türleriGeçtiği ürünler: POLYD A-LQ, POLYD-C-LQ, POLYD – GA, POLYD-GC, POLYD- GN, POLYD – MA ve 8 ürün daha
Milyonda bir (parts per million); suda 1 ppm yaklaşık olarak 1 litre suda 1 miligram maddeye karşılık gelir.
Kimyasal dozları ve su analiz sonuçları genellikle ppm veya mg/L olarak verilir. Örneğin 50 ppm dozaj, 1 ton (1.000 litre) suya 50 gram ürün demektir.
Ölçüm ve birimlerGeçtiği ürünler: DERAMİN 310, DERAMİN 320, DERAMİN 330, DERAMİN 400, DERAMİN 401, DEREN FİLM 679 ve 47 ürün daha
Güvenlik Bilgi Formu (Safety Data Sheet): ürünün tehlikelerini, güvenli taşıma ve depolama koşullarını, kişisel koruyucu ekipmanı ve ilk yardım bilgilerini veren yasal belge.
Kimyasalı kullanacak personelin uygulamadan önce okuması gerekir. Türkiye'de SDS'ler KKDİK mevzuatına uygun hazırlanır.
BelgelerGeçtiği ürünler: DERALGASİT, DERALGASİT-180, DERALGASİT 320, DERALGASİT 340, DERALKALİN 1900, DERALKALİN 1905 ve 208 ürün daha
Teknik Bilgi Formu (Technical Data Sheet): ürünün özelliklerini, kullanım alanlarını ve önerilen dozaj bilgilerini veren belge.
Su analizlerinde aynı kısaltma 'toplam çözünmüş katı madde' (Total Dissolved Solids) anlamında da kullanılır; ürün sayfalarımızda belge anlamındadır.
BelgelerGeçtiği ürünler: DERALGASİT, DERALGASİT-180, DERALGASİT 320, DERALGASİT 340, DERALKALİN 1900, DERALKALİN 1905 ve 208 ürün daha
Suyu yüksek basınçla çok ince gözenekli bir membrandan geçirerek içindeki tuzların ve minerallerin büyük kısmını ayıran arıtma yöntemi.
RO; kazan besi suyu, proses suyu, içme suyu ve deniz suyundan tatlı su elde etmede kullanılır. Membranın korunması için antiskalant, periyodik temizlik ve biyolojik kontrol gerekir.
SistemlerGeçtiği ürünler: DERALGASİT-180, DERALGASİT 320, DERALGASİT 340, DERALKALİN 340, DERAMİN A-28, DERAMİN C-28 ve 22 ürün daha